Guide

Cách chọn định lượng vải địa kỹ thuật (g/m² hoặc oz) cho thoát nước, phân cách và lọc

Cách chọn định lượng vải địa kỹ thuật cho phân cách, lọc và thoát nước: con số này thực sự nói lên điều gì, khi nào vải nhẹ là đủ, và nên dùng vải dệt hay không dệt cho từng ứng dụng.

Định lượng đo khối lượng, không đo hiệu năng

Vải địa kỹ thuật được bán theo trọng lượng vì đó là con số dễ in trên nhãn cuộn nhất, nhưng định lượng (g/m²) chỉ cho biết tấm vải chứa bao nhiêu vật liệu. Con số này dùng để so hai loại vải không dệt với nhau, không dùng để so vải không dệt với vải địa kỹ thuật dệt cùng định lượng — một loại là lưới phẳng gồm các sợi băng chịu kéo cao và thấm thấp, loại kia là tấm xơ ép cho nước đi qua dễ hơn nhiều. Trước khi so giá vải không dệt giữa các nhà cung cấp, cần đọc định lượng cùng với chỉ tiêu thực sự quyết định cho công trình — sức kháng đâm thủng, kích thước lỗ lọc (AOS) hay lưu lượng thấm.

Phân cách: chọn định lượng theo nền đất và tải trọng

Để ngăn vật liệu đắp trộn lẫn với nền đất yếu hoặc hạt mịn, định lượng chủ yếu phản ánh sức kháng đâm thủng dưới tải trọng bên trên. Vải không dệt nhẹ, khoảng 100-150 g/m², đủ để phân cách lớp đắp khỏi nền đất tương đối tốt dưới tải người đi bộ — lối đi sân vườn, sân, cảnh quan nhẹ. Khi có xe cộ đi lại, hoặc nền đất rất yếu, cần nâng lên vải không dệt 200-270 g/m² hoặc chuyển sang vải dệt, chịu tải kéo trên mỗi gam vật liệu tốt hơn. Chọn định lượng cao hơn mức cần thiết không cải thiện khả năng phân cách, chỉ làm tăng chi phí — độ dày lớp đá dăm và độ đầm chặt mới là yếu tố quyết định phần còn lại.

Lọc: AOS mới là yếu tố quyết định, định lượng chỉ có ý nghĩa ở biên

Chỉ tiêu thực sự chi phối khả năng lọc là kích thước lỗ biểu kiến (AOS), không phải định lượng — hai loại vải không dệt cùng trọng lượng có thể có AOS khác nhau tùy độ mảnh sợi và mức độ xuyên kim. Dù vậy, định lượng vẫn quan trọng ở biên: vải quá nhẹ, dưới 100 g/m², có thể có điểm mỏng khiến hạt mịn di chuyển qua theo thời gian, còn vải dày hơn cho lớp lọc đều hơn trên nền đất bùn sét. Đây cũng là lý do vải địa kỹ thuật art12 (mức định lượng phổ biến khoảng 12 oz theo cách gọi truyền thống ở thị trường Việt Nam) thường được chọn cho các ống thoát nước lọc trong nền đất mịn, trong khi vải không dệt lọc 150-200 g/m² là lựa chọn phổ thông cho các công trình nhẹ hơn; vải dệt lọc (loại đơn sợi) phù hợp hơn khi vừa cần lọc vừa cần chịu tải kết cấu, ví dụ sau tường chắn có thoát nước.

Thoát nước: đừng để định lượng quá cao làm nghẹt dòng chảy

Đây là trường hợp duy nhất mà nặng hơn không hẳn tốt hơn. Vải không dệt xuyên kim thoát nước tốt vì cấu trúc 3D của xơ cho nước đi xuyên qua chiều dày tấm vải, nhưng định lượng quá cao sẽ bị nén dưới tải và khép lại các khoảng rỗng vốn cho nước đi qua. Để bọc ống thoát nước có đục lỗ hoặc lót rãnh thoát nước bằng đá, 150-200 g/m² là khoảng dùng phổ biến; chỉ nên chọn nặng hơn khi tấm vải còn kiêm luôn vai trò phân cách trước nền đất rất mịn. Vải dệt đơn sợi giữ kích thước lỗ tốt hơn dưới áp lực bó chặt, nên thường xuất hiện trong các công trình thoát nước kết cấu — sau tường rọ đá, dưới lớp đá ba lát — nơi dòng chảy phải chịu được đầm nén thực tế.

Vải địa trồng cây, cảnh quan và chọn cuộn vải

Không phải công trình nào cũng mang tính kết cấu. Vải địa trồng cây hay vải địa kỹ thuật trồng cây dùng lót bầu ươm, chậu trồng chỉ cần thoáng khí, thoáng nước và giữ đất, nên vải không dệt nhẹ khoảng 70-100 g/m² là quá đủ — dùng định lượng 300 g/m² ở đây không mang lại lợi ích gì thêm cho cây. Ở đầu kia, lớp lót dưới gạch lát, cỏ nhân tạo hay lối đi rải đá dăm thường nằm trong khoảng 150-200 g/m². Khi cần báo giá vải không dệt để so sánh giữa các nhà cung cấp, định lượng chỉ là một phần của bài toán chi phí: bảng giá vải địa kỹ thuật của chúng tôi phân tích cụ thể định lượng, khổ vải và chiều dài cuộn ảnh hưởng thế nào đến giá vải không dệt trên mỗi mét vuông, còn bài so sánh vải dệt và không dệt đi sâu hơn vào cấu trúc vải ngoài yếu tố định lượng.

Hướng dẫn chọn & thông số vật liệu địa kỹ thuật (miễn phí)

Cấp vật liệu, chọn độ dày/định lượng và khoảng giá cho dự án — gửi đến email của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Nên chọn định lượng bao nhiêu cho vải địa kỹ thuật thoát nước?

150-200 g/m² vải không dệt xuyên kim là khoảng dùng phổ biến để bọc ống thoát nước hoặc lót rãnh thoát nước. Cao hơn mức này, tấm vải dễ bị nén dưới tải và làm giảm chính dòng chảy mà nó cần bảo vệ.

Làm sao biết chọn vải nào để phân cách dưới lối đi?

Dưới tải người đi bộ, vải không dệt 100-150 g/m² là đủ. Khi có xe cộ đi lại thường xuyên hoặc nền đất yếu, cần nâng lên 200-270 g/m² hoặc chuyển sang vải dệt, chịu kéo và chống đâm thủng tốt hơn.

Lọc có luôn cần định lượng cao hơn phân cách không?

Không hẳn — yếu tố quyết định là kích thước lỗ lọc (AOS), không phải định lượng. Vải dày hơn chủ yếu hữu ích trên nền đất bùn sét hoặc cấp phối kém, nơi tấm vải quá mỏng dễ bị bít tắc hoặc để lọt hạt mịn.

Vải địa kỹ thuật art12 khác gì các loại khác về định lượng?

ART12 là cách gọi theo định lượng truyền thống trên thị trường Việt Nam, tương ứng mức trung bình phù hợp cho lọc và phân cách nhẹ đến trung bình. Vẫn nên kiểm tra thông số AOS và cường độ kéo cụ thể của nhà sản xuất thay vì chỉ dựa vào tên gọi định lượng.